Geronimo

Zoals iedereen heb ik zo mijn vaste ochtendrituelen. Ik sta op, strompel meestal naar beneden.. pak de krant en maak een kop koffie. Nieuwsverslaafde als ik ben, pak ik ook mijn Iphone mee om echt het laatste nieuws te kunnen lezen via een NOS of NU app of als ik haast heb het archaïsche teletekst. Zo ook gisteren, waar ik bij mijn broodje pindakaas en mijn eerste kopje koffie las dat Osama Bin Laden die nacht gedood was tijdens een Amerikaanse actie.

Velen weten zich nog precies te herinneren wat zij die dinsdag in september 2001 deden. Ik ook. Een maand na de geboorte van mijn zoon was ik die dag ziek thuis, met hevige keelpijn. Suzanne was natuurlijk ook nog thuis aan het bijkomen van de bevalling. En wij hadden die ochtend ouderwets op de bank gelegen en een videootje gekeken. Toen de film af was en we even het journaal aanzetten vielen wij midden in het 11 september drama.

Dat Osama Bin Laden de oprichter is van Al Qaida betwist niemand. En ook niet dat de organisatie vooral van onderop kwam. Osama had vooral een mythische status voor allerlei lokale groeperingen die zich al dan niet met toestemming van hem onder zijn banier schaarde. Organisatorisch zal zijn dood dan ook weinig effect sorteren. Blijft dat ik het zelf veel sterker gevonden zou hebben als Osama voor het gerecht gesleept zou zijn. Het overhaast dumpen van het lichaam in zee zal hem, vrees ik, dan ook in het rijtje van Adolf Hitler en Elvis Presley plaatsen, waarbij duizenden mensen de komende jaren zullen beweren hem te hebben gezien.

De codenaam van de gehele operatie gisteren was ‘Geronimo’. Ook Osama zelf werd als doel met die naam aangeduid. Obama kreeg tijdens de operatie de cryptische berichten door dat ‘Geronimo’ was gezien.. en dat ‘Geronimo’ was gedood tijdens de actie. Ik verbaasde mij gisteren al een beetje over de gekozen naam. En na enig nadenken doe ik dat vandaag nog meer.

President Obama wordt wereldwijd geprezen voor zijn internationalisme en zijn culturele diversiteit. Hij probeert zich ook als zodanig te positioneren. Ook t.a.v. de zogenaamde ‘native Americans’ of simpel gezegd Indianen. In 2009 beloofde Obama hen niet te vergeten, zeker ook door zijn eigen geschiedenis als ‘outsider’ “Few have been more marginalized and ignored by Washington for as long as Native Americans, our first Americans” , aldus Obama. Hij beindigt zijn speech met een belofte. "I know what it means to feel ignored and forgotten, and what it means to struggle . So you will not be forgotten as long as I'm in this White House."

In dat licht verbaast het mij zeer dat juist onder deze president zo lichthartig gekozen werd voor deze codenaam. De echte Geronimo was een Chiricahua-Apache hoofdman die enkele keren met wat mannen het mensonterende reservaat ontsnapte en tevergeefs een strijd voerde om zijn volk te bevrijden en van de ondergang te redden. Hij werd telkens opgejaagd en gepakt maar niet zonder strijd en met veel moeite. Zijn volk werd uiteindelijk gedeporteerd en gedecimeerd. Voor de Apaches is hij nog steeds een historische figuur.

Het kan toch niet de bedoeling zijn geweest om Osama Bin Laden postuum als vrijheidsstrijder op deze manier te duiden? Of om de oorspronkelijke Geronimo zo als een moderne terrorist af te schilderen?

‘Gelukkig’ is de historische kennis van veel Amerikanen en ook daarbuiten vrij beperkt. Ik vrees dat dit soort nuanceringen en kanttekeningen dan ook door velen als gepraat in de marge wordt gezien. Maar ik zelf had van Obama en zijn team wellicht meer historisch besef en waakzaamheid verwacht.

“So you will not be forgotten as long as I'm in this White House.” Ik vrees dat de kleine groep overgebleven Chiricahua-Apaches bij deze eerdere belofte uit 2009 iets anders in gedachten had.